Na fotografiach Maćka Stępińskiego widać świat przekształcany przez człowieka, uporządkowany, zgeometryzowany i pusty. Jego wystawom często towarzyszy wideo. Za jednominutówkę z cyklu „N-113”, dostał nagrodę z rąk Emira Kusturicy. W tym roku prace Maćka Stępińskiego oglądać można na kilku pokazach w Polsce, m.in. na wystawie prezentującej polską fotografię XXI wieku "Efekt Czerwonych oczu” w Warszawie, podczas Miesiaca Fotografii w Krakowie, wystawach indywidualnych w PF Zamek w Poznaniu oraz w Zamku Ujazdowskim w Warszawie. Ukaże się też pierwszy album z pracami artysty.
Z Maćkiem Stępińskim rozmawia Bogna Świątkowska.

Przez parę lat mieszkałeś we Francji. Nie było ci łatwo po powrocie przywyknąć do polskiego światła.
Przez pierwsze pół roku po przeprowadzce nie robiłem zdjęć. Obserwowałem.  Szukając czegoś, co może mnie w końcu sprowokować do fotografowania, skoncentrowałem się na kolorze szarym, betonie, industrialu, modernizmie. Ale ponieważ nie interesuje mnie to, co było, lecz co będzie,  fotografowałem miejsca nowe, w trakcie budowy, albo właśnie skończone, szczególnie na Powiślu. Podczas miesięcy zimowych, w Warszawie, światło pojawiało się najwyżej na pół godziny - zdjęcia z nowej serii powstały mniej więcej między godziną 9:30 a 10:00 rano, po tym jak odwoziłem mojego syna do przedszkola.

Zależy ci na kolorach, ale nie ma ich na twoich zdjęciach zbyt wiele.
Okazało się, że jest sporo koloru, koloru po polsku – szarego. Zadziwiające, że kolejne realizacje, które tu powstają, budowle, elementy krajobrazu miasta, są w dalszym ciągu szare. Przez lata pobytu we Francji tłumaczyłem wszystkim uparcie, że wiedza o Polsce jako kraju szarym wynika z czarno-białych kronik filmowych. Niestety jest tak na prawdę.

Najnowszy cykl twoich prac nazywa się "W". Dlaczego?
"W" od Warszawy, ale też od "w" jak "w czymś", ale nie wiadomo gdzie. Mogło to być "w" - wszędzie. „W“ jest jednak dla mnie informacją, że jest to Warszawa. Jednak nie jest to fotografia dokumentalna. Dlatego celowo wybrałem takie miejsca, które mogłyby znajdować się na terenie Niemiec, Holandii czy Francji. Są kompletnie pozbawione identyfikacji wizualnej przypisanej Warszawie. Fotografie te, prezentowane będą na wystawie „Backstage” w CSW. Do nowej serii zrobiłem wideo, które pokazuje śmieci pokrywające dawne ogrody działkowe (praca ta była niedawno pokazana na wystawie „WOLTA Wa-wa” w galerii Leto w Warszawie). To, co interesuje mnie w zestawieniu luksusu powstających opodal zamkniętych osiedli ze śmieciami i dawnym działkowiskiem, to ingerencja człowieka w przyrodę. Obserwuje granice, która przebiega między terenem nienaruszonym, a przetworzonym przez miasto. Zadaje sobie pytanie o celowość jego istnienia.

Powiedziałeś że twoje zdjęcia mogłyby być robione w Warszawie, ale równie dobrze gdzie indziej. Warszawa wygląda na nich naprawdę dobrze. Nawet jeśli pokazujesz zaplecze czy śmietnik, ona nadal wygląda świetnie.
Ta seria różni się od typowego dokumentu. Nie interesuje mnie taka konwencja. Moje prace powstają z innych powodów. Miejsca, które fotografuję staram się traktować w sposób malarski. Malarstwo jest dla mnie bardziej interpretacją niż odwzorowaniem i dlatego tez pozwalam sobie na ingerowanie w obraz. Nie wierzę w odtworzenie rzeczywistości przez fotografię. W ogóle nie ufam fotografii. Interesuje mnie tworzenie obrazów.

Dlaczego nie ma ludzi na twoich zdjęciach? Nawet jeżeli przypadkiem znajdą się w twoim kadrze, potem ich usuwasz. Z czego to wynika? Dlaczego tylko bezludne pejzaże?
Ludzie nie są mi na fotografiach potrzebni. To, co widać na zdjęciu i tak jest ich tworem. Ich obecność jest dużo bardziej wyraźna, jeżeli ich samych nie ma, a nawet gdy się pojawiają – usuwam ich ze zdjęcia. Jest to rzeczywistość zdehumanizowana. Wyjątkiem są ci, którzy współtworzą te scenografię - wszelkiego rodzaju mundurowi, robotnicy, policjanci pełniący pewne funkcje, którzy poprzez uniform przynależą do anonimowego systemu.
Dużo bardziej inspiruję się malarstwem czy muzyką, niż fotografią. Malarstwo Magritte'a jest mi bliższe niż współczesna fotografia. Bazuję na fikcji, szukam w niej inspiracji, więc w pewnym sensie sam tworzę fikcję przez to, że w pewien sposób modyfikuję obraz, który staje się anty-dokumentalny, może być nośnikiem mylnych informacji. Poza tym, nie lubię żeby obraz dominował nade mną, więc ja panuję nad obrazem, ingerując  w niego.

Fotografujesz ingerencję ludzką w przyrodę, a jednocześnie nie pokazujesz sprawcy. Używasz komputera i wymazujesz tego człowieka.
Myślę, że to jest związane również z tym, że postać człowieka odciąga uwagę od tego, co ja staram się pokazać – bekstejdże pewnych miejsc i sytuacji, obok których człowiek przechodzi, a ich nie widzi.  A z drugiej strony kiedyś dużo pracowałem z aktorami i to była bardzo interesująca praca, Nie chce fotografować przypadkowo pojawiających sie amatorów. Być może zrobię kiedyś serię zdjęć z aktorami, którzy będą się pojawiać incognito, ale będą to robić bardzo dobrze. To trochę tak się porówna średnie polskie kino z amerykańskim.Tam statyści fantastycznie się przemieszczają, a w polskim widać, że to są statyści. To jest ten problem, że statyści są przypadkowi, a w obrazie nie może być nic przypadkowego.

Warszawa, kwiecień 2008

<<<Maciek Stępiński: z cyklu "W" / www.stepinski.com